Test hiyerarşisi
Gerçek parayı riske atmadan önce sisteminiz birden fazla test aşamasından geçmelidir:
- Birim testleri (kodun doğruluğu)
- Entegrasyon testleri (bileşenlerin birlikte çalışması)
- Backtest (geçmiş veride strateji doğrulama)
- Demo işlem (yürütme simülasyonu)
- Testnet'te işlem (gerçek borsa, sahte para)
- Küçük canlı işlem (gerçek para, çok küçük pozisyon büyüklüğü)
Her aşama farklı türde hataları yakalar. Aşama atlarsanız bedelini siz ödersiniz.
İşlem kodunun birim testi
Fonksiyonları tek tek, yalıtılmış olarak test edin:
Pozisyon büyüklüğü belirleme:
- Farklı girdiler için doğru hesaplıyor mu?
- Uç durumları (sıfır bakiye, maksimum pozisyon) doğru ele alıyor mu?
- Borsanın hassasiyet (precision) kurallarına göre yuvarlıyor mu?
Sinyal mantığı:
- Koşullar beklendiği zaman tetikleniyor mu?
- Beklenmediği zaman tetiklenmiyor mu?
- Uç durumlar: değerin tam eşikte olması, null girdiler
Emir oluşturma:
- Her emir türü için parametreler doğru mu?
- Tüm borsalar doğru ele alınıyor mu?
Her devreye almadan önce otomatik olarak çalıştırabileceğiniz testler yazın.
Entegrasyon testi
Bileşenlerin birlikte çalışmasını test edin:
- Veri alımı sinyal üreticisini doğru besliyor
- Sinyaller yürütme bileşenine ulaşıyor
- Yürütme, durumu doğru güncelliyor
- Durum, yeniden başlatmalardan sonra korunuyor
Entegrasyon testlerinde mock borsalar kullanın. Otomatik testlerde gerçek API'lere istek atmak istemezsiniz.
Backtest'in sınırları
Backtest konusunu Doğrulama seviyesinde ele aldık. Sınırlarını unutmayın:
- Kayma modellenmez (ya da basitleştirilmiş bir kayma kullanılır)
- Gerçekleşmeler kusursuzdur (gerçek dünyada kısmi gerçekleşmeler ve reddedilen emirler vardır)
- Gecikme yoktur (sinyalden yürütmeye geçiş anlıktır)
- Borsa sorunu yoktur (borsa her zaman erişilebilir, her zaman çalışır)
Backtest'ler size avantajınızın (edge) var olup olmadığını söyler. Yürütmenizin çalışıp çalışmadığını söylemez.
Demo işlem
Gerçek emir göndermeden, canlı piyasa verisi üzerinde emir yürütmenin simülasyonunu yapın.
Neleri simüle etmelisiniz:
- Emir gönderimi (mevcut fiyattan anında gerçekleşme)
- Pozisyon takibi (simüle gerçekleşmelerle güncellenir)
- PnL hesaplama (işlemler gerçekmiş gibi)
Demo işlemin yakaladıkları:
- Yürütme akışındaki mantık hataları
- Durum yönetimi sorunları
- Zamanlama sorunları (sinyallerin yanlış zamanda tetiklenmesi)
Yakalayamadıkları:
- Borsa API hataları
- Gerçek kayma
- Kısmi gerçekleşmeler
- Ağ sorunları
Gerçek borsalara geçmeden önce en az 1-2 hafta demo işlem yapın.
Testnet'te işlem
Büyük borsalar testnet sunar: sahte parayla çalışan gerçek borsa API'leri.
Binance testnet adresi: testnet.binancefuture.com
Bybit testnet adresi: testnet.bybit.com
OKX demo işlem: OKX'in işlem arayüzünde sunuluyor
Testnet'in yakaladıkları:
- API entegrasyon sorunları
- Kimlik doğrulama sorunları
- Emir formatı hataları
- Borsaya özgü tuhaflıklar
Yakalayamadıkları:
- Gerçek emir defteri dinamikleri
- Üretim API'sinin güvenilirliği
- Fiilî kayma
Testnet'te en az 1-2 hafta kalın. Her kod yolunu en az bir kez çalıştırın.
Deneme modu (dry run)
Sisteminize bir dry run bayrağı ekleyin:
dry_run=True olduğunda:
- Tüm mantık normal şekilde çalışır
- Emirler loglanır ama gönderilmez
- Durum, emirler gerçekleşti varsayılarak güncellenir
Bu sayede üretim verisi ve API'leri üzerinde risk almadan çalışabilirsiniz. Üretimdeki sorunları güvenle ayıklamak (debug) için vazgeçilmezdir.
Küçük canlı işlemle test
Gerçek parayla ilk devreye almanız çok küçük ölçekli olmalı:
Pozisyon büyüklüğü: Hedeflediğiniz büyüklüğün 1/10'i ya da 1/20'i
Süre: En az 2 hafta, tercihen bir ay
Neleri izlemelisiniz:
- Yürütme, demo işlem sonuçlarıyla örtüşüyor mu?
- Kayma beklenen aralıkta mı?
- Beklenmedik bir hata var mı?
- PnL takibi doğru mu?
Geçiş kriterleri:
- 2+ hafta boyunca kritik bug yok
- Yürütme beklentilerle örtüşüyor
- Kayma kabul edilebilir sınırlar içinde
- Tüm hata yönetimi test edildi
Kaos testi
Kurtarma mekanizmalarını test etmek için bir şeyleri bilerek bozun:
- Bir işlemin ortasında süreci öldürün
- Emir gönderimi esnasında ağ bağlantısını kesin
- Sisteme bozuk veri verin
- Borsa hatalarını simüle edin
Sisteminiz bunların hepsini kontrollü biçimde atlatabilmeli.
Canlıya geçiş öncesi test kontrol listesi
Kod kalitesi:
- Tüm birim testleri geçiyor
- Entegrasyon testleri geçiyor
- Kod başka biri tarafından incelendi (ya da en azından gelecekteki kendiniz tarafından)
Strateji doğrulama:
- Backtest sonuçları belgelendi
- Walk forward doğrulaması tamamlandı
- Demo işlem sonuçları incelendi
Borsa entegrasyonu:
- Testnet'te işlemler başarılı
- Tüm emir türleri test edildi
- Hata yönetimi doğrulandı
Operasyon:
- İzleme kurulu
- Alarmlar yapılandırıldı
- Kurtarma prosedürleri belgelendi
Risk kontrolleri:
- Pozisyon limitleri uygulanıyor
- Zarar limitleri devrede
- Acil durdurma (kill switch) test edildi
Yaygın test hataları
“Backtest'te çalışıyordu”: Backtest yürütmeyi test etmez. Her zaman demo işlem ve testnet aşamalarından geçin.
“Testnet'te çalışıyordu”: Testnet koşulları üretim ortamından farklıdır. Canlıda küçük başlayın.
“Testleri sonra eklerim”: Eklemezsiniz. Testleri, sistemi kurarken yazın.
“Bug yalnızca üretimde çıkıyor”: Deneme moduna ve kapsamlı loglamaya tam da bu yüzden ihtiyacınız var.
Çıkarım
Test isteğe bağlı değildir. Üretimdeki bir bug'ın bedeli, kaybedilen gerçek parayla ölçülür. Teste harcadığınız her saat, sizi olası felaketlerden korur.
Aşamalar şöyle ilerler: birim testleri, entegrasyon testleri, demo işlem, testnet, küçük canlı işlem. Adım atlamayın.
Otomasyon seviyesini tamamladığınız için tebrikler. Artık bir işlem sisteminin mimarisini nasıl kuracağınızı, borsalara nasıl bağlanacağınızı, emirleri nasıl yürüteceğinizi, hataları nasıl yöneteceğinizi, her şeyi nasıl izleyeceğinizi ve güvenle nasıl test edeceğinizi biliyorsunuz.
Sonraki seviye: Üretim. Canlıya geçişi, ilk 30 günü ve sisteminizi uzun vadede çalışır hâlde tutmayı ele alacağız.