Bütün gün başında bekleyemezsiniz
İşlem botunuz 7/24 çalışır. Siz çalışamazsınız. Sizin yerinize izleyen ve bir şey ilgilenmenizi gerektirdiğinde size alarm gönderen sistemlere ihtiyacınız var.
Neleri izlemelisiniz?
Sistem sağlığı:
- Süreç durumu (çalışıyor, çöktü, yeniden başlatılıyor)
- Bellek ve CPU kullanımı
- Disk alanı
- Ağ bağlantısı
İşlem metrikleri:
- PnL (günlük, haftalık, stratejiye göre)
- Kazanma oranı (kayan pencere)
- Düşüş (drawdown; mevcut ve maksimum)
- Pozisyon maruziyeti
Yürütme kalitesi:
- Emir başarı oranı
- Ortalama kayma (slippage)
- Gerçekleşme süresi
- Reddedilen emirler
Veri kalitesi:
- Verinin güncelliği
- Eksik veri noktaları
- Anormal değerler
İzleme mimarisi
Genel yapı: İşlem sisteminiz --> Metrik toplayıcı --> Zaman serisi veritabanı --> Panel + Alarm
Metrik toplayıcı: Kodunuz metrik üretir (counter, gauge, histogram).
Zaman serisi veritabanı: Metrikleri zaman içinde saklar (InfluxDB, Prometheus, TimescaleDB).
Panel: Metrikleri görselleştirir (standart araç Grafana'dır).
Alarm sistemi: Eşikler aşıldığında bildirimleri tetikler.
İzlenmesi gereken temel metrikler
Counter'lar (yalnızca artan değerler):
- Üretilen toplam sinyal sayısı
- Verilen toplam emir sayısı
- Toplam hata sayısı
Gauge'lar (belirli bir andaki değerler):
- Mevcut PnL
- Mevcut pozisyon büyüklüğü
- Hesap bakiyesi
- Açık emir sayısı
Histogramlar (dağılımlar):
- Emir gerçekleşme süresi
- Kayma miktarları
- Sinyal işleme gecikmesi
Panel tasarlamak
İyi bir işlem paneli tek bakışta şunları gösterir:
Üst satır: Genel sistem sağlığı (yeşil/sarı/kırmızı göstergeler)
İkinci satır: PnL grafiği (günlük, kümülatif), mevcut pozisyonlar, hesap bakiyesi
Üçüncü satır: Sinyal ve yürütme metrikleri, hata oranları, gecikme
Dördüncü satır: Strateji bazında döküm
Basit tutun. Kritik bilgiyi bulmak için sayfayı kaydırmanız gerekiyorsa tasarımı yenileyin.
Alarm kuralları
İyi alarm, üzerine harekete geçebileceğiniz alarmdır. Kötü alarm görmezden gelinir.
İyi alarm: “Pozisyon büyüklüğü normalin 2 katını aştı. Mevcut: 0.5 BTC. Beklenen maksimum: 0.25 BTC”
Kötü alarm: “Hata oluştu” (Hangi hata? Nerede? Etkisi ne?)
Alarm yorgunluğu: Çok fazla alarm = tüm alarmların görmezden gelinmesi. Neyin bildirim tetikleyeceği konusunda seçici olun.
Bildirim kanalları
Farklı aciliyet, farklı kanal gerektirir:
SMS/telefon araması: Hemen müdahale gerektiren kritik sorunlar. Pozisyon uyuşmazlığı, sistemin çökmesi, olağandışı PnL.
Telegram/Discord: Önemli ama acil olmayan durumlar. Yürütme sorunları, yüksek hata oranları, risk limiti uyarıları.
E-posta: Günlük özetler, raporlar, acil olmayan bilgiler.
Panel: Geri kalan her şey. Baktığınızda ayrıntılar oradadır; anlık (push) bildirim yoktur.
Bildirim sistemi kurmak
Basit mimari: Olay --> Bildirim yönlendiricisi --> Kanala özel göndericiler --> Telegram/Discord/E-posta/SMS
Yönlendirici mantığı:
- Olayın önem derecesini sınıflandırın
- Hız sınırlaması (throttling) uygulayın (dakikada 100 alarm göndermeyin)
- Uygun kanal(lar)a yönlendirin
Hız sınırlaması kritiktir: Bir hata dakikada 1000 kez oluşuyorsa 1000 bildirime ihtiyacınız yok. Toplayın ve özetleyin.
Hangi bildirimler gönderilmeli?
Her zaman bildirin:
- Sistemin başlaması/durması
- Gerçekleşen işlemler (giriş ve çıkış)
- Risk limiti ihlalleri
- Pozisyon uyuşmazlıkları
- PnL'deki önemli değişiklikler
Koşula bağlı bildirin:
- Sinyal üretimi (isteğe bağlı, gürültülü olabilir)
- Küçük hatalar (özet hâlinde toplayın)
- Performans metrikleri (günlük özet)
Asla bildirmeyin:
- Rutin operasyonlar
- Debug bilgileri
- Kendiliğinden düzelen, beklenen hatalar
Sinyal bildirimleri
Her işlem sinyaline şunları ekleyin:
- Yön (LONG/SHORT)
- Varlık ve borsa
- Giriş fiyatı
- Zarar durdur (stop loss) seviyesi
- Pozisyon büyüklüğü
- Sinyali üreten strateji/avantaj (edge)
Örnek: “LONG BTC @ US$ 95,000 | Stop: US$ 93,100 | Büyüklük: 0.1 BTC | Avantaj: DPO_PVOL_2h”
Günlük özet raporları
Her gün aynı saatte gönderin:
- Günün PnL'i
- Kazanan/kaybeden işlem sayısı
- Mevcut pozisyonlar
- Dikkat çeken olaylar
- Sistem sağlığı özeti
Bunları otomatikleştirin. Raporları elle hazırlarsanız bu iş düzenli yürümez.
İzleme sisteminizi izlemek
Biraz meta ama önemli: İzleme sisteminiz çökerse ne olur?
- Heartbeat kurun: Her saat “sistem sağlıklı” mesajı almıyorsanız bir şeyler ters gidiyor demektir
- Harici izleme kullanın: Sistemlerinize erişilip erişilemediğini kontrol eden üçüncü taraf bir servis
- Yedekli kanallar: Telegram çökerse alarmlar e-postaya düşmeli
Çıkarım
İyi izleme, işler yolundayken görünmez, ters gittiğinde ise paha biçilmezdir. Sistem sağlığını tek bakışta gösteren panellere ve size neyin yanlış olduğunu ve ne yapmanız gerektiğini tam olarak söyleyen alarmlara yatırım yapın.