Son kilometre
Yürütme başarısız olursa kusursuz bir sinyalin hiçbir değeri yoktur. Emir yürütme, işlem yapmaya karar vermek ile pozisyonu fiilen elde tutmak arasındaki kritik köprüdür.
Yürütme hattı
Bir sinyal tetiklendiğinde: Sinyal --> Doğrulama --> Büyüklük belirleme --> Emir oluşturma --> Gönderim --> İzleme --> Onaylama
Her adım başarısız olabilir. Her adım hata yönetimi gerektirir.
1. Adım: Sinyal doğrulama
Yürütmeden önce doğrulayın: Bu sinyal taze mi? Bu sinyale göre zaten işlem yaptık mı? Ters yönde bir pozisyonumuz var mı? Bu işlem risk limitlerini ihlal ediyor mu?
2. Adım: Pozisyon büyüklüğü belirleme
Formülünüzle ne kadarlık işlem yapacağınızı hesaplayın, güncel bakiyeyi ve pozisyonları çekin, kısıtları uygulayın (maksimum büyüklük, minimum büyüklük, kullanılabilir marjin) ve borsanın hassasiyet (precision) gereksinimlerine göre yuvarlayın.
3. Adım: Emir oluşturma
Emri sembol, yön, tür, büyüklük, fiyat (limit emirler için) ve geçerlilik süresi (time-in-force) ile reduce-only bayrağı gibi isteğe bağlı parametrelerle oluşturun.
4. Adım: Gönderim
Ön kontrolleri yapın: API geçerli mi, bağlantı sağlıklı mı, istek sınırı (rate limit) uygun mu? Ardından emri bir zaman aşımı süresiyle gönderin ve yanıtı işleyin. Tehlikeli durum, isteğin gidip yanıtın gelmemesidir; bunu mutlaka doğrulamalısınız.
5. Adım: İzleme
Emri şu durumlar boyunca takip edin: BEKLEMEDE --> GÖNDERİLDİ --> KISMEN GERÇEKLEŞTİ --> GERÇEKLEŞTİ (veya İPTAL EDİLDİ). Her durum değişikliğini loglayın.
6. Adım: Onay
Gerçekleşme fiyatının beklentinizle örtüştüğünü doğrulayın, emrin tamamının gerçekleştiğini kontrol edin, durumu güncelleyin ve anormallik olduğunda alarm üretin.
Yürütme stratejileri
Anında yürütme: Piyasa emri verirsiniz, emir hemen gerçekleştirilir. Zamana duyarlı sinyaller için en iyisi budur.
Limit kovalama (limit chase): Limit emirle başlayın, emri gerçekleştiremezseniz fiyatı kovalayın. Kaymanın (slippage) önemli olduğu durumlarda en iyisi budur.
TWAP: Yürütmeyi zamana yayın. Piyasayı oynatabilecek büyük emirler için en iyisi budur.
Kayma yönetimi
Kayma, beklenen gerçekleşme fiyatı ile fiilî gerçekleşme fiyatı arasındaki farktır. Kaynakları arasında piyasa hareketi, emir defteri derinliği ve ağ gecikmesi var. Kabul edilebilir maksimum kaymayı belirleyin, limit emirleri bir tampon payı bırakarak kullanın, büyük emirleri parçalara bölün ve her işlemde beklenen ile fiilî değeri takip edin.
Pozisyon modlarını yönetmek
Tek yönlü mod (one-way): Sembol başına tek pozisyon; daha basittir ama hedge yapamazsınız.
Hedge modu: Ayrı Long ve Short pozisyonlar; daha esnektir ama karmaşıktır.
Yürütme mantığınız, hesabın hangi modu kullandığını bilmek zorundadır.
Pozisyon kapatma
Miktara göre kapatma, tümünü kapatma, kısmi kapatma ya da FLIP modu (tek hamlede kapatıp ters yönde açma).
Hata kurtarma
Emir reddedildi: büyüklüğü küçültün, fiyatı ayarlayın, istek sınırının sıfırlanmasını bekleyin. Emir takılı kaldı: iptal edip yeniden oluşturun. Kısmi gerçekleşme: kabul edin, kalanını iptal edin ya da ek emir gönderin. Pozisyon uyuşmazlığı: her zaman borsadaki durumu esas alın.
Yürütme logları
Her şeyi loglayın: sinyal ayrıntıları, emir parametreleri, borsa yanıtı, gerçekleşme ayrıntıları, zamanlama. Analizi kolaylaştırmak için yapılandırılmış log (JSON) kullanın. Yürütme loglarını hiç silmeyin.
Çıkarım
Emir yürütme, işlem sistemlerinin en sık hata verdiği yerdir. Her şeyin başarısız olacağını varsayan, her adımı doğrulayan ve sorun çıktığında kontrollü biçimde toparlanan bir yürütme mantığı kurun.