Önemli ve önemsiz metrikler: Sharpe oranı, kâr faktörü
Kazanma oranı gösteriştir. Kâr faktörü sağduyudur. Sharpe oranı ise gerçeğin ta kendisidir.
Her backtest (geçmiş veride test) önünüze onlarca metrik döker. Bazıları bir stratejinin işe yarayıp yaramadığını anlamak için vazgeçilmezdir. Diğerleri ise zarar eden stratejileri olduğundan iyi gösteren dikkat dağıtıcılardır. Aradaki farkı bilmek, dürüst bir doğrulama için kritik önemdedir.
Kazanma oranı: abartılıyor
Kazanma oranı, yani kârlı işlemlerin yüzdesi, en sezgisel metriktir ve aynı zamanda en çok abartılanıdır.
Yüksek bir kazanma oranı psikolojik olarak iyi hissettirir. İşlemlerin %80'ini kazanmak kulağa etkileyici gelir. Ama kazanma oranı tek başına kârlılık hakkında size hiçbir şey söylemez. Bir strateji işlemlerin %90'ını kazansa bile, kaybeden işlemlerde kaybettiği tutar kazananlarda kazandığının 10 katıysa hesabınızı sıfırlar.
Tersine, çok kârlı stratejilerin birçoğunun kazanma oranı düşüktür. Trend takip eden stratejiler çoğu zaman işlemlerin yalnızca %30-40'ını kazanır, ama kazanan işlemlerden öyle büyük kâr elde ederler ki genel performans güçlü çıkar.
Kazanma oranı, stratejiyi uygularken psikolojiniz açısından önemlidir; ortalama kazanç ve zarar büyüklükleriyle birlikte ele alındığında da önem taşır. Tek başına ise değerlendirme için neredeyse işe yaramaz.
Kâr faktörü: vazgeçilmez
Kâr faktörü, brüt kârın brüt zarara oranıdır. Stratejiniz kazanan işlemlerde US$ 50,000 kazanıp kaybeden işlemlerde US$ 30,000 kaybettiyse kâr faktörünüz 50,000/30,000 = 1.67 olur.
1.0'dan büyük bir kâr faktörü stratejinin kârlı olduğu anlamına gelir. 1.0'ın altındaki bir değer ise stratejinin para kaybettiğini gösterir.
Kâr faktörünün güzelliği, resmin tamamını yakalamasıdır: Kazanma oranı, ortalama kazanç ve ortalama zarar tek bir sayıda birleşir. Kazanma oranı %40 ama ortalama kazanç/zarar oranı 2.5 olan bir stratejinin kâr faktörü sağlıklı olur. Kazanma oranı %80 ama ortalama kazanç/zarar oranı 0.2 olan bir stratejinin kâr faktörü ise berbat olur.
Canlı işlemde, sinyal stratejileri için 1.5'in üzerinde kâr faktörü hedefliyoruz. 1.0 ile 1.5 arası sınırda kalır. 1.0'ın altı ise açıkça kârsızdır.
Kâr faktörü, kaybeden işlemler dışarıda bırakılarak ya da dönemler cımbızla seçilerek manipüle edilebilir; bu yüzden gerçekçi varsayımlarla, işlem geçmişinin tamamı üzerinden hesaplandığını doğrulayın.
Sharpe oranı: altın standart
Sharpe oranı riske göre düzeltilmiş getiriyi ölçer. Şu soruyu yanıtlar: Birim risk başına ne kadar getiri elde ediyorsunuz?
Sharpe oranı (ortalama getiri - risk içermeyen getiri oranı) / getirilerin standart sapması olarak hesaplanır ve getirisi oynak stratejileri cezalandırır. Toplam getirisi aynı olan iki stratejiden biri bu getiriyi istikrarlı biçimde elde ederken diğeri sert iniş çıkışlar yaşadıysa, Sharpe oranları birbirinden çok farklı olabilir.
Bu neden önemli? Çünkü oynak stratejiler getirilerine ulaşmak için daha büyük düşüşlere (drawdown) katlanmak zorundadır. Sharpe oranı 0.5 olan bir strateji, uzun vadeli avantajını (edge) yakalamak için %40'lık düşüşlere dayanmak zorunda kalabilir. Sharpe oranı 2.0 olan bir strateji ise benzer getiriler için yalnızca %10'luk düşüşlerle karşılaşabilir.
Yüksek Sharpe oranları aynı zamanda daha güvenilir avantajlara işaret eder. Rastgele gürültü düşük Sharpe oranları üretir. Tutarlı alfa ise yüksek Sharpe oranları üretir.
Uygulamada yıllık Sharpe oranının 1.0'ın üzerinde olması makul, 2.0'ın üzerinde olması mükemmel sayılır; 3.0'ın üzerindeki değerler ise olağanüstüdür ve şüpheyle karşılanmalıdır (muhtemelen ya overfit, yani aşırı uyumludur ya da hatalı raporlanmıştır).
Maksimum düşüş: hayatta kalma metriği
Maksimum düşüş, özsermaye eğrinizdeki zirveden dibe en büyük değer kaybını ölçer. Hesabınız toparlanmadan önce US$ 100,000'dan US$ 70,000'a gerilediyse maksimum düşüşünüz %30'dur.
Bu metrik hayatta kalmanız için önemlidir. Strateji meyvesini vermeden hesabınızı patlatırsanız hiçbir strateji işe yaramaz. Büyük düşüşler ayrıca psikolojik hasar bırakır ve stratejileri en kötü anda terk etmek gibi kötü kararlara yol açar.
Beklenen getiri ile maksimum düşüş arasındaki ilişki, bir stratejiyle işlem yapmaya değip değmeyeceğini belirler. %100 yıllık getiri için %50 maksimum düşüş kabul edilebilir olabilir. %20 yıllık getiri için %50 maksimum düşüş ise berbattır.
Maksimum düşüşü bağlamı içinde değerlendiririz: Toparlanma ne kadar sürdü? Strateji birden fazla benzer düşüş mü yaşadı, yoksa bu tek seferlik bir olay mıydı? Düşüşe hangi piyasa koşulları yol açtı?
Beklenti: matematiksel avantaj
Beklenti, işlem başına ortalama kârı hesaplar.
Formül: (Kazanma Oranı × Ortalama Kazanç) - (Kaybetme Oranı × Ortalama Zarar)
Kazanma oranı %60, ortalama kazancı US$ 100 ve ortalama zararı US$ 80 olan bir stratejinin beklentisi işlem başına (0.60 × US$ 100) - (0.40 × US$ 80) = US$ 60 - US$ 32 = US$ 28'dir.
Beklenti, çok sayıda işlemden ne bekleyeceğinizi söyler. Pozitif beklenti, zaman içinde para kazandığınız anlamına gelir. Negatif beklenti, para kaybettiğiniz anlamına gelir. Sıfır beklenti ise yalnızca başa baş kalmak için işlem maliyetlerini ödediğiniz anlamına gelir.
Ne kadar basit olsa da beklenti, değerlendirmenizi duygulara değil matematiğe dayandırır. Her işlem istatistiksel avantajınıza ya bir şey ekler ya da ondan bir şey götürür. Beklentinizi bilmek, sonuca değil sürece odaklanmanızı sağlar.
Metrikler nasıl yanıltabilir?
Her metrik manipüle edilebilir ya da çarpıtılarak sunulabilir.
Metriklerde hayatta kalma yanlılığı (survivorship bias): Yalnızca bugüne kadar ayakta kalmış stratejileri raporlamak, başarısız stratejiler hesaba katılmadığı için tüm metrikleri şişirir.
Optimize edilmiş dönemler: Performansı en üst düzeye çıkaran başlangıç ve bitiş tarihlerini seçmek, her metriği gerçekte olduğundan iyi gösterir.
İşlem maliyetlerini göz ardı etmek: Maliyetler öncesinde kâr faktörü 1.8 olan bir stratejinin kâr faktörü maliyetler sonrasında 0.9 olabilir. Metrikleri her zaman gerçekçi işlem maliyetlerini düşerek, net olarak hesaplayın.
Kaymayı göz ardı etmek: Backtest'ler çoğu zaman kusursuz bir emir gerçekleşmesi varsayar. Gerçek kayma ise her metriği aşağı çeker.
Kısa dönemlerde yıllıklandırılmış metrikler: 2 aylık bir getiriyi yıllıklandırmak rakamları daha büyük gösterir, ama anlamlı bir yıllık öngörü sağlamaz.
Metriklerin nasıl hesaplandığını ve hangi varsayımlara dayandığını her zaman anlayın. Şüpheli görünen bir şey varsa işlem geçmişinin tamamını isteyin ve metrikleri kendiniz yeniden hesaplayın.
Metrik önceliklerimiz
TargetHit'te stratejileri şu hiyerarşiyle değerlendiriyoruz:
Birinci filtre: 1,000+ işlemlik bir örneklem büyüklüğünde 1.5'in üzerinde kâr faktörü. Bu, kârsız stratejileri ve istatistiksel geçerliliği olmayanları eler.
İkinci filtre: yıllık bazda 1.0'ın üzerinde Sharpe oranı. Bu, riske göre düzeltilmiş performansın anlamlı olmasını sağlar.
Üçüncü filtre: %25'in altında maksimum düşüş. Bu, stratejinin hayatta kalabilmesini sağlar.
Dördüncü filtre: walk forward pencerelerinde tutarlı performans. Bu, performansın overfitting'den değil sağlamlıktan kaynaklanmasını sağlar.
Bir strateji dört filtrenin hepsinden geçerse, daha ileri testler ve olası bir devreye alma için aday olur.
Temel çıkarımlar
Ortalama kazanç/zarar bağlamı olmadan kazanma oranı tek başına anlamsızdır. Kâr faktörü, strateji kârlılığının bütün resmini verir. Sharpe oranı riske göre düzeltilmiş getiriyi ölçer ve karşılaştırma için altın standarttır. Maksimum düşüş, hayatta kalabilirliği ve psikolojik sürdürülebilirliği belirler. Beklenti, işlem başına matematiksel avantajınızı sayıya döker. Her metrik manipüle edilebilir; bu yüzden hesaplamaları anlayın ve varsayımları doğrulayın.
Bir sonraki derste, stratejinizin siyah kuğu olaylarından sağ çıkıp çıkamayacağını görmek için Monte Carlo simülasyonuyla stres testini ele alacağız.