TARGETHIT!

Diğer

Topluluk

Tema

Dil

Algoritmik işlem okulu/Risk/Kripto korelasyon ve portföy riski: çeşitlendirme neden zor?
Risk10 dk okuma

Kripto korelasyon ve portföy riski: çeşitlendirme neden zor?

Kriptoda çeşitlendirme neden sandığınızdan daha zor?

Çeşitlendirme yanılsaması

BTC, ETH, SOL ve birkaç altcoinde pozisyonunuz var. Portföyünüz çeşitlendirilmiş, değil mi?

Sonra Mart 2020 yaşanır. Ya da Mayıs 2021. Ya da Kasım 2022. “Çeşitlendirilmiş” portföyünüzdeki her varlık aynı anda %30-50 düşer. Özenle belirlediğiniz pozisyon büyüklükleri çöpe gider, çünkü en önemli tek şeyi hesaba katmamışsınızdır: korelasyon.

Korelasyonu anlamak

Korelasyon, iki varlığın birlikte nasıl hareket ettiğini ölçer ve -1 ile +1 arasında değer alır:

  • +1: Mükemmel pozitif korelasyon (her zaman birlikte hareket ederler)
  • 0: Korelasyon yok (birbirinden bağımsız hareketler)
  • -1: Mükemmel negatif korelasyon (her zaman ters yönde hareket ederler)

Kripto boğa piyasasında BTC ile ETH arasındaki korelasyon 0.6 civarında olabilir. Yönetilebilir. Peki ya bir çöküşte? Bu korelasyon 0.95+ seviyesine fırlar. Herkes panikteyken her şey birlikte hareket eder.

Stres dönemlerinde korelasyonların artması olgusuna korelasyon kırılması (correlation breakdown) denir ve bu olgu, teoride güvenli görünen portföyleri yerle bir eder.

Birleşik riskin matematiği

Her biri %2 risk taşıyan, birbiriyle korelasyonsuz iki pozisyonunuz varsa toplam riskiniz yaklaşık olarak şöyledir:

Toplam risk = √(2%² + 2%²) = √8 = 2.83%

%4 değil. Korelasyonun olmaması, birleşik riski aslında azaltır.

Ama bu pozisyonlar mükemmel korelasyonluysa:

Toplam risk = 2% + 2% = 4%

Riskinizin büyüklüğünü doğrudan korelasyon belirler. Kriptoda ise en kritik anlarda korelasyonun yüksek olacağını varsayın.

Portföy korelasyonunu ölçmek

Basit bir yaklaşım: elinizdeki varlıkların korelasyon matrisini farklı dönemler için hesaplayın.

BTCETHSOL
BTC1.000.850.72
ETH0.851.000.78
SOL0.720.781.00

Bu korelasyonlar size şunu söyler: BTC çöktüğünde ETH ve SOL'un da çökmesini bekleyin. Belki o kadar sert değil, ama kesinlikle aynı yönde.

Şimdi aynı hesabı yalnızca çöküş dönemleri (haftalık >%10 düşüşler) için yapın. Korelasyonlar daha yüksek çıkacaktır. Gerçek portföy riskiniz budur.

Pozisyonları bir bütün olarak görmek

Korelasyonlar bu kadar yüksekken, toplam kripto maruziyetinizi özünde tek bir bahis olarak düşünmeniz gerekir:

Etkin toplam pozisyon = Tüm pozisyon büyüklüklerinin toplamı × Ortalama ikili korelasyon

Portföyünüzde %20 BTC, %15 ETH ve %10 SOL varsa ve ortalama korelasyon 0.8 ise:

  • Basit toplam: %45 maruziyet
  • Korelasyona göre düzeltilmiş: %45 × 0.8 = %36 efektif tek varlık maruziyeti

Peki korelasyonların 0.95'e ulaştığı bir krizde? O %45, fiilen tek bir şeye yapılmış %43'lük bir bahse dönüşür: “kripto yükselecek.”

Korelasyonlu varlıklar arasında risk bütçelemesi

Korelasyon gerçeği ortadayken sermayeyi nasıl dağıtırsınız?

Yöntem 1: Kriptoyu tek bir dağılım kalemi olarak ele alın. Toplam kripto risk bütçenizi belirleyin (örneğin portföyün %30'u), sonra bunu varlıklar arasında paylaştırın. Bu yöntem korelasyonu kabul ederken yoğunlaşmayı da önler.

Yöntem 2: Volatilite ağırlıklı dağılım. Volatilitesi yüksek varlıklara daha küçük paylar ayrılır:

Ağırlık_i = (1/Volatilite_i) / Toplam(1/Volatilite_j)

Böylece volatiliteleri farklı olsa da her varlık riske eşit katkı yapar.

Yöntem 3: Maksimum çeşitlendirme portföyü. Herhangi bir tekil risk faktörüyle korelasyonu en düşük olan portföyü matematiksel olarak optimize edin. Hesaplaması karmaşıktır ama en sağlam yöntem budur.

Rejim faktörü

Keşif derslerimizdeki rejim filtrelemeyi hatırlıyor musunuz? Burada da geçerli.

Risk iştahının yüksek olduğu (risk-on) bir rejimde, kripto ile geleneksel riskli varlıklar arasındaki korelasyon artar. Kripto portföyünüz hisse senetleriyle birlikte hareket etmeye başlar. Bir anda “alternatif yatırımınız”, ek hisse senedi betasından başka bir şey değildir.

Riskten kaçışın hâkim olduğu (risk-off) bir rejimde kripto genellikle güvenli limanlarla değil, diğer spekülatif varlıklarla korelasyon gösterir. Korku tavan yaptığında BTC'nin altın gibi davranmasını beklemeyin.

Portföyünüzün SPY (S&P 500), QQQ (Nasdaq) ve VIX (volatilite) ile korelasyonunu takip edin. Bu korelasyonlar, “çeşitlendirilmiş” kripto maruziyetinizin aslında kaldıraçlı bir teknoloji spekülasyonundan ibaret olduğu anları ortaya çıkarır.

Hedge pozisyonları

Gerçek çeşitlendirme, korelasyonu düşük ya da negatif varlıklar gerektirir. Kriptoda seçenekler sınırlıdır:

Nakit/stablecoinler: Sıfır korelasyon, sıfır getiri. Ama sermayeyi yeniden giriş için korur.

Fonlama oranı (funding rate) arbitrajı: Piyasa nötr stratejilerin yönle korelasyonu sıfıra yakındır.

Borsalar arası arbitraj: Bu da benzer şekilde yönden bağımsızdır.

Short pozisyonlar: Tanımı gereği negatif korelasyonludur, ama zamanlamaya bağlıdır ve boğa piyasalarında pahalıdır.

Rahatsız edici gerçek şu: kriptoda en iyi hedge, çoğu zaman karmaşık hedge stratejileri değil, daha küçük pozisyon büyüklükleridir.

Yoğunlaşma riski

Çeşitlendirmenin zıttı yoğunlaşmadır ve onun da bir yeri vardır.

Warren Buffett'ın meşhur sözüne göre çeşitlendirme, cehalete karşı bir korunmadır. Avantajınızı (edge) gerçekten biliyorsanız, yoğunlaşma getiriyi maksimize eder. Ama yoğunlaşma düşüşleri de maksimize eder.

Kriptoda avantaja dayalı işlemde, güçlü avantajlarını doğruladığınız bir iki coin olabilir. Bunlara yoğunlaşmak mantıklıdır: arkanızda istatistiksel dayanak vardır. Avantajı doğrulanmamış coinlere “çeşitlendirme olsun diye” yayılmak ise aslında risk yönetimi kılığına girmiş bir risk artışıdır.

Portföy riskini izlemek

Şu metrikleri her gün takip edin:

Toplam maruziyet: Tüm pozisyonların nominal değerlerinin toplamı ÷ hesap özsermayesi.

Sektör yoğunlaşması: Layer 1'lerde mi fazla ağırlığınız var? DeFi'de mi? Meme coinlerde mi?

Kayan korelasyon: Pozisyonlarınız son 30 günde birbiriyle ne kadar korelasyonlu oldu?

BTC'ye göre beta: Her pozisyonun yakın dönemdeki korelasyonu ve Bitcoin hareketlerine duyarlılığı.

Riske maruz değer (VaR): Belirli bir güven düzeyinde beklenen maksimum zararın istatistiksel tahmini.

Metrikler risk bütçenizi aştığında, tek tek pozisyonlar ne kadar cazip görünürse görünsün maruziyeti azaltın.

Korelasyon sıçraması eylem planı

Korelasyonlar sıçradığında (genellikle piyasa stresi dönemlerinde) şu eylem planını uygulayın:

  1. Brüt maruziyeti hemen azaltın. Kazananları seçmeye çalışmayın. Her şeyi azaltın.

  2. En kaliteli pozisyonlara geçin. Stres dönemlerinde kalite daha iyi performans gösterir. Altcoinler yerine BTC, küçükler yerine büyük piyasa değerli varlıklar.

  3. Nakit payını artırın. Nakit, daha iyi fiyatlardan yeniden girme opsiyonudur.

  4. Korelasyon eklemekten kaçının. Birbiriyle korelasyonlu birden fazla varlıkta dipten alım yapmayın. Yalnızca aynı bahsi büyütmüş olursunuz.

  5. Korelasyonun normalleşmesini bekleyin. Korelasyonlar normal seviyelerine geri döndüğünde çeşitlendirme yeniden işe yarar.

Pratik uygulama

TargetHit'te bu konuya şöyle yaklaşıyoruz:

Tek bir varlıkta maksimum maruziyet: işlem sermayesinin %25'i Maksimum toplam kripto maruziyeti: işlem sermayesinin %60'ı Minimum nakit tamponu: %20 (her zaman) Hedef ortalama ikili korelasyon: <0.7

Portföy korelasyonumuz 0.8'i aştığında, korelasyon düşene kadar pozisyonları otomatik olarak azaltırız. Bu, takdire yer bırakmadan, mekanik olarak gerçekleşir.

Çıkarım

Kriptoda çeşitlendirme büyük ölçüde bir yanılsamadır. Varlıkların çoğu, özellikle de en kritik anlarda, birlikte hareket eder. Pozisyon büyüklüğü belirleme sürecinizin bu korelasyonu hesaba katması, risk bütçelerinizin de korelasyonlu pozisyonları tek bir maruziyet olarak ele alması gerekir.

Kriptoda gerçek risk yönetimi, çoğu zaman tek bir bahse girdiğinizi (kripto yükselecek mi, düşecek mi?) kabul etmek ve bu bahsin büyüklüğünü buna uygun belirlemek demektir.

Bir sonraki derste trading'in en tartışmalı konularından birini ele alıyoruz: zarar durdur (stop loss) emirleri. Vazgeçilmez bir koruma mı, yoksa kârı eriten gereksiz bir yük mü?